दौंड शहर – स्वच्छतेकडून सुशोभीकरणाकडे आणि पुन्हा वास्तवाकडे एक प्रवास
दौंड शहर – स्वच्छतेकडून सुशोभीकरणाकडे आणि पुन्हा वास्तवाकडे एक प्रवास
---
प्रस्तावना
दौंड शहर, पुणे जिल्ह्यातील एक महत्वाचे शहर, औद्योगिक आणि रेल्वे जंक्शन म्हणून परिचित असले तरी अलीकडच्या काळात ते स्वच्छता आणि सुषोभीकरणाच्या दिशेने घेतलेल्या महत्वाकांक्षी पावलांमुळे चर्चेत आलं. नगरपालिकेने विविध उपक्रमांद्वारे शहराचा चेहरामोहरा बदलण्याचा प्रयत्न केला आणि काही अंशी यशही मिळवलं. मात्र, सध्याच्या काळात राजकीय हस्तक्षेप आणि ठेकेदारीच्या लढ्यांमुळे हे प्रयत्न थोडे अडखळताना दिसत आहेत. तरीही नागरिकांमध्ये एक सकारात्मक आशा आहे की दौंड पुन्हा एकदा स्वच्छ आणि सुंदर होईल.
---
स्वच्छतेकडे पहिले पाऊल
स्वच्छ भारत अभियान सुरू झाल्यानंतर दौंडमध्येही 2014 पासून स्वच्छतेसाठी प्रयत्न सुरू झाले. नगरपालिकेने अनेक सुधारणा राबवल्या:
घराघरात कचरा संकलन सुरु झाले
ओपन डंपिंग हटवून कंपोस्ट युनिटस् तयार करण्यात आले
स्वच्छता मित्रांना आधुनिक साधनं उपलब्ध करून देण्यात आली
नागरिकांमध्ये जनजागृतीसाठी स्पर्धा, रॅली आणि कार्यशाळा घेण्यात आल्या
शाळांमध्ये 'स्वच्छता शपथ' घेण्याचे उपक्रम राबवले गेले आणि लहान मुलांमध्ये स्वच्छतेबाबत सकारात्मक दृष्टिकोन निर्माण झाला.
---
सुषोभीकरण – सौंदर्य आणि संस्कृतीचा संगम
स्वच्छतेबरोबरच शहराचे सौंदर्य वाढवण्यावरही भर दिला गेला. महत्त्वाच्या चौकांमध्ये सुशोभीकरणाचे काम झाले, सार्वजनिक भिंतींवर सामाजिक संदेश देणारी भित्तीचित्रे काढण्यात आली आणि उद्याने विकसित करण्यात आली.
महत्वाचे सुषोभीकरण प्रकल्प:
दौंड रेल्वे स्थानकाच्या परिसरातील रंगकाम व भित्तीचित्रे
स्वातंत्र्यवीर सावरकर चौक, महात्मा गांधी चौक यांचे आकर्षक रूपांतर
वॉकिंग ट्रॅक, उद्याने आणि ओपन जिमची निर्मिती
शहरात एलईडी व सोलर स्ट्रीट लाइट बसवण्याचे काम
या सर्व उपक्रमांमुळे दौंडचे शहर ग्रामीण असूनही एक "मॉडर्न" टच मिळवू लागले होते.
---
नागरिकांचा सहभाग – यशाची गुरुकिल्ली
प्रशासनाच्या पाठीशी नागरिक, व्यापारी वर्ग आणि स्वयंसेवी संस्था खंबीरपणे उभ्या राहिल्या. ‘माझं शहर, माझी जबाबदारी’ या भावनेतून अनेकांनी स्वखर्चानेही स्वच्छता आणि सजावटीचे काम केले. महाविद्यालयीन युवकांनी भिंती रंगवल्या, रांगोळी स्पर्धा, पर्यावरण रॅली आणि जनजागृती उपक्रमांमध्ये उत्साहाने भाग घेतला.
---
सध्याचे वास्तव – जेव्हा राजकारण आडवं येतं
दुर्दैवाने, अलीकडच्या काळात हे सकारात्मक चित्र काही अंशी गडद होताना दिसते. घनकचरा व्यवस्थापनाच्या ठेकेदारीसाठी राजकीय हस्तक्षेप वाढले आणि त्यामुळे व्यवस्थापनातील पारदर्शकता आणि नियमितता दोन्ही बिघडू लागली. काही भागांत नियमित कचरा उचल केला जात नाही, कचरावेचक केंद्रे बंद पडली आहेत, तर स्वच्छता कर्मचारी सुद्धा अडचणीत आहेत.
यामुळे स्वच्छतेचा गाडा जसा रुळावरून उतरतोय, तसंच नागरिकांचा संतापही वाढतो आहे. जे प्रयत्न वर्षानुवर्षे उभे राहिले, ते "सगळं काही धुळीस जाण्याच्या" वाटेवर असल्यासारखं चित्र उभं राहतं आहे.
---
पुन्हा आशेचा किरण – जे अजूनही शक्य आहे
या सगळ्याच्या पार्श्वभूमीवरही, दौंडकरांची आशा संपलेली नाही. शहर पुन्हा पूर्ववत स्वच्छ, सुंदर आणि सुशोभित होईल, असा विश्वास नागरिक आजही ठेवून आहेत. सरकार आणि प्रशासन योग्य निर्णय घेतील, कार्यक्षम लोकांना काम करू देतील आणि राजकीय हस्तक्षेपाऐवजी नागरिकांच्या भल्याचा विचार करतील – ही अपेक्षा अधिक ठोस होत आहे.
---
शेवटची ओळ...
> "स्वच्छ दौंड, सुंदर दौंड – केवळ घोषणा नव्हे, तर कृतीची गरज!"
लेखक: डॉ. श्री. अभिषेक राजेश जाधव (ARJ Sir), दौंड
---
Comments
Post a Comment